PHARE -SINIR ÖTESİ İŞBİRLİĞİ
BULGARİSTAN-TÜRKİYE
20004 ve 2006 Yılları Bulgaristan-Türkiye Sınır Ötesi İşbirliği programı, Bulgaristan'da Haskova, Yambol ve Burgas, Türkiye'de Edirne ve Kırklareli illerini kapsamaktadır. Programın amacı, sınır bölgelerinde işbirliği arttırarak ve işbirliği ağları oluşturarak, bu bölgelerin bazı ekonomik sorunların üstesinden gelmelerine yardımcı olmak, sınırdaki ilişkilerin yoğunlaştırılması, çevre koşulları ve yerli nüfusun hayat standartlarının iyileştirilmesi yoluyla Sınır Bölgesinin dengeli ve sürdürülebilir kalkınmasına katkıda bulunmak ve sınır bölgelerinde yaşıyor olmanın verdiği negatif etkileri ve izolasyonu azaltmak olarak özetlenebilir.
Söz konusu program, 2004-2006 dönemi için strateji, öncelik ve tedbirleri içeren bir ortak programlama belgesi çerçevesinde uygulanacaktır. Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan bir teknik yardım uzmanının katkılarıyla hazırlanan Ortak Programlama Belgesi Mart ayında Ortak İşbirliği Komitesi tarafından onaylanacaktır
Ortak Programlama Belgesi esas alınarak uygulanacak olan 2004-2006 Türkiye-Bulgaristan Sınır Ötesi İşbirliği Programı 3 öncelik alanından oluşmaktadır:
1- Sınır Ötesi Altyapı
2- Çevrenin Ortak Korunması Yönetilmesi ve Geliştirilmesi
3- İnsandan İnsana (People to People ) Faaliyetler
2004 ve 2006 Yılları için öngörülen program bütçesi her iki ülke için ayrı ayrı olmak üzere 15 Milyon Euro'dur. Sınır Ötesi İşbirliği Programının bir parçası olan Ortak Küçük Projeler Fonu bu bütçenin %10'unu oluşturmaktadır.
Bütçenin Yıllara Göre Dağılımı:
2004 Yılı - 3.000.000 Euro (300.000 Euro Ortak Küçük Projeler Fonu )
2005 Yılı - 5.000.000 Euro (500.000 Euro Ortak Küçük Projeler Fonu )
2006 Yılı - 7.000.000 Euro (700.000 Euro Ortak Küçük Projeler Fonu )
ÖNCELİK ALANLARI
1-Sınır Ötesi Altyapı
Tedbir 1.1 Mevcut alt yapının geliştirilmesi ve modernizasyonu
Hedefler : Bu önlemin hedefleri şunlardır; a) bölgede ve sınır ötesinde bağlantı ve iletişimi kolaylaştırarak sınırın iki tarafı arasında kişi ve malların serbest dolaşımına yardımcı olmak; b) Sınır Bölgesinin ekonomik kalkınmasına destek vermek; ve c) bölge halkının yaşam kalitesini iyileştirmek
Faaliyetler: Bölgesel ve Yerel Kara Yolları (tali ve üçüncü nitelikteki yollar) ile turist güzergahlarının ıslahı ve yapımı ( Sınır Kapılarına erişim, Pan Avrupa Karayolları ile bağlantı, sanayi ve doğal kaynaklara erişim, turistik ve doğal merkezlere erişim)
2-Çevre Yönetimi Korunması Ve Geliştirilmesi
Hedefler: Bu önceliğin hedefi, eş güdümlü ortak eylemler aracılığıyla çevreyi koruyarak, yenileyerek ve yöneterek Sınır Bölgesinin sosyo-ekonomik kalkınması ve bölgedeki yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkıda bulunmaktır. Şunlara özellikle odaklanılacaktır:
suların, bölgedeki doğal kaynakların, biyoçeşitliliğin, ormanların, kıyıların, çevresel açıdan önemli doğal yaşam alanları, doğal kaynaklar ve diğer doğal kaynaklar ile varlıkların korunması, ıslahı ve yönetimi;
-
Sınır Bölgesinde yaşan halk için istihdam olanakları ve ilave gelir kaynakları yaratmak amacıyla doğal kaynakların sürdürülebilir ekonomik kullanımı;
-
daha sık bilgi ve deneyim alışverişinin teşvik edilmesi, ortak strateji oluşturulması ve ortak faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla doğanın korunması ve çevre yönetimi ve izlemesi ile ilgili kuruluşlar arasındaki eş güdümün artırılması;
-
felaketler ile Sınır Bölgesinin yaşanılacak, çalışılacak ve ziyaret edilecek bir yer olma potansiyelini kısıtlayan diğer doğal olgu ve faktörlere karşı koyma.
Bu öncelik altında 3 Tedbir bulunuyor.
- Tedbir 2.1 Suların Birlikte Yönetimi ve Korunması
-Tedbir 2.2 Doğal Kaynakların ve Doğal Farklılıkların Korunması ve Sürdürülebilir Gelişimi
-Tedbir 2.3 Olası Doğal Felaketlerde İşbirliği
3 - İnsandan İnsana Faaliyetler( People to People )
Tedbir 3.1 Ekonomik Kalkınma:
Bölgede bulunan idare ve birlikler arasındaki mevcut ilişkiyi güçlendiren sınır ötesi işbirliği anlaşmalarının sonuçlandırılmasının teşvik edilmesine yönelik ortak faaliyetlerin desteklenmesi ve eş güdümü: Ticaret, Sanayi ve Ziraat Odaları, ticaret merkezleri ve bölgesel meslek birlikleri. Bilgi ve deneyim alışverişi, karşılıklı know-how transferi yanı sıra ortak pazarlama ve eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi ve yeni teknolojilerin, özellikle bilgi teknolojileri, bütünleştirilmesine yönelik belirli veri tabanlarının oluşturulmasına destek verilmesi. Önlem, potansiyel sinerji etkilerinin daha iyi kullanımı amacıyla sınır ötesi ticari işbirliğinin artırılmasına yardımcı olmak. KOBİ'ler, bu kalkınma sürecinin gerisindeki ana itici güçlerden biri olarak görülmektedir ve bu nedenle bu öncelik alanı KOBİ'lere yöneliktir.
Tedbir 3.2 Turizm :
Sınır Bölgesindeki ortak kültürel, mimari, sanatsal, tarihi, doğal ve turistik kaynakların korunması, onarımı ve tanıtımı ile ilgili ortak projelerin hazırlanması ve uygulanması; ortak miras ve çevreye zarar vermeksizin bunların turistik öğelere dönüştürülmesi ve kültürel ve tarihi merkezlerin turizm merkezleri haline getirilmesi; alternatif turizm biçimlerinin geliştirilmesi ve sezona bağımlılığı azaltmaya yönelik ortak projelerin hazırlanması; sınır ötesi ortak tatil paketleri sunma olasılığının araştırılması; turizme yönelik ortak pazarlama ve tanıtım faaliyetlerinin yürütülmesi; sınır ötesi eğlence faaliyetlerinin kolaylaştırılmasına dönük girişimlerin geliştirilmesi ve tesislerin yenilenmesi ve sınır bölgesinin her iki tarafında sunulan hizmetlerin kalitesi ve çeşidinin modern turizm endüstrisinin standartları ve şartlarına yaklaştırılması amacıyla yerel becerilerin eğitilmesi ve oluşturulmasına destek verilmesi.
Tedbir 3.3 Kültürel Değişim :
Üniversite, okul ve araştırma kuruluşları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve sınır ötesi ağların oluşturulması, öğrenci değişimi, gençler arasında ortak sportif ve kültürel faaliyetlerin düzenlenmesi, yeni teknolojiler ile yeniliklerin tanıtımı ile birlikte ortak eğitim girişimleri, bölgenin tarihi ve gelenekleri konusunda ortak bilimsel araştırma ve ortak çalışmaların yapılmasına destek verilmesi.
Tedbir 3.4 Kurumsal Kapasitenin Arttırılması:
Sınır Bölgesinde, yerel ve bölgesel idareler ile diğer sivil toplum alanlarındaki kurumsal yapıların becerileri geliştirilerek kurumsal etkileşim ve işbirliğinin artırılmasına destek verilmesi. Know-how transferine ve hizmetlerin (örneğin sağlık hizmetleri) en yalıtılmış alanlara kadar yayılmasını amaçlayan teknolojik bütünleşmeye destek verilmesi. Uzamsal planlama ve şehir planlaması alanında işbirliği ve deneyim alışverişi ve bölgesel ve uzamsal analiz ve stratejiler yanı sıra çevresel çalışmalar ve izleme sistemleri veya arazi kullanımı kavramlarına destek verilmesi. Uzaktan öğrenime yönelik uygun eğitim kursları ile materyallerin tedariki, farklı düzeylerde deneyim alışverişi ile projelerin hazırlanması amacıyla kurumsal kapasitelerin oluşturulmasında ihtiyaç duyulan bilgi alışverişi.
Uygun Başvuru Sahipleri
Bulgaristan ile Türkiye arasında sınır bölgesinde, Sınır Ötesi İşbirliği Programı kapsamında bulunan illerde faaliyet gösteren kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve tüzel kişilikler bu programa başvurabilirler. Bunların arasında yerel ve bölgesel idareler; yerel ve bölgesel idareleri birlikleri; ticaret, sanayi ve ziraat odaları; diğer meslek birlikleri; hükümet dışı kuruluşlar; okullar, fakülteler, üniversiteler, sportif birlikler, vb. de yer almaktadır.
ORTAK KÜÇÜK PROJELER FONU ( JOINT SMALL PROJECT FUND) :
2004-2006 Yıllarını kapsayan Sınır Ötesi İşbirliği Programı uygulamaya konulmadan önce bir pilot program öngörülmüştür. Ortak Küçük Projeler Fonu olarak adlandırılan pilot programın amacı, Sınır Bölgesinden başlayarak, küçük ölçekli ortak "insandan insana" faaliyetlerin sınır ötesi bir etkiye sahip olacak şekilde tanımlanması ve geliştirilmesine yönelik olarak yerel ve bölgesel kamu idareleri ile kar amacı gütmeyen diğer kuruluşların (ticaret, sanayi ve ziraat odaları, ticaret birlikleri, sendikalar, hükümet dışı kuruluşlar, okul ve üniversiteler, vb. gibi) bu programa dahil edilerek kapasitelerinin arttırılmasıdır. Bu nedenle Ort. Küç Proj. fonu yerel/bölgesel aktörlerin idari kapasitesinin geliştirilmesinde kilit rol oynayacaktır. Belirlenen yerel ihtiyaçlara hitap eden küçük çaptaki faaliyetleri desteklemeyi amaçlayan Ortak Küçük Projeler Fonunun, hızlı bir uygulama dönemine ve esnek finansman mekanizmalarına sahip olması nedeniyle toplumlar, kuruluş ve kurumlar arasındaki sınır ötesi bağlantıları güçlendirici ve artırıcı etkili bir araç olacağı varsayılmaktadır. Bu fonlar, "bütünleşme taraftarı" sınır bölgelerinin oluşturulması sürecinin bir parçasını teşkil etmektedir. Bu yüzden, yüz yüze gerçekleştirilen faaliyetler, Sınır Bölgesinde Türkiye ile Bulgaristan arasında sosyal ve ekonomik bütünleşmenin desteklenmesinde önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır.
Ortak küçük projeler fonu, Türkiye-Bulgaristan için öngörülen Sınır Ötesi İşbirliği Programının bir parçasını oluşturmaktadır. Bu Fon için başvurular Nisan ayı içinde ve başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde başvuruların Ankara'da bulunan Merkezi İhale ve Finans Birimine teslim edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahipleri Nisan ayında hizmete açılacak olan, Türkçe, İngilizce ve Bulgarca olmak üzere 3 dilde hazırlanacak olan internet sitesi veya illerdeki SÖİ sekreterlikleri aracılığı ile bu konulardaki sorularını iletebilirler.
Toplam bedeli 10.000 Euro ile 100.000 Euro arasında olan projelerin değerlendirileceği Ortak Küçük Projeler Fonunda finansmanın %10'unun proje sahibi tarafından karşılanması gerekiyor. Ayrıca, proje sahiplerinin Bulgaristan'da sınır ötesi işbirliği kapsamında bulunan illerden bir kuruluşla ortak çalışması gerekmektedir.
ÖNCELİK ALANLARI
· Ekonomik kalkınma: Sınır bölgesinin ekonomisini güçlendirmeye yönelik projelerin desteklenmesi. Örneğin, küçük ölçekli işletmeler, pazarlama girişimleri, piyasalar, fuar ve tanıtım faaliyetlerinin geliştirilmesi, destekleyen kuruluşlar arasında sınır ötesi işbirliği yapıları ve ortakları, bilgi ağlarının oluşturulması ve gümrük hizmetlerinin iyileştirilmesinin teşvik edilmesi;
· Çevre: Çalışma taslaklarının hazırlanması, sorunların değerlendirilmesi, çevre konusunda eğitim, kamuoyunun çevreye karşı duyarlılığını artırmayı amaçlayan projeler, örneğin, atık uzaklaştırmanın düzenlenmesi, orman yangınları ile mücadele kapasitesinin güçlendirilmesi, orman ve nehir havzalarının korunması ve ıslahı, organik tarım faaliyetlerinin özendirilmesi, vb. gibi bölgenin çevresel durumunun iyileştirilmesini amaçlayan projeler;
· Turizm: Turizmin geliştirilmesine yönelik bir dizi ”yumuşak” proje – çalışmalar, planlama, kurumsal güçlendirme önlemleri, belirli KOBİ eğitimi ve ilgili HRD programları;
· Kültür alışverişi: Sınır bölgesinin her iki tarafında bulunan yerel gruplar arasında hali hazırda mevcut ve yeni kurulmakta olan kültür alışverişinin teşvik edilmesi. Gençler arasında toplantılar ve değişimler, sanat ve spor faaliyetleri, üniversitelerarası kültür alışverişi ve faaliyetleri; folklor faaliyetleri ve geleneklerin korunması ve ortak kültürel mirasın artırılması konusunda yoğunlaşan diğer projeler;
· Yerel ve bölgesel düzeyde kurumsal kapasitenin oluşturulması: Yerel ve bölgesel kamu idareleri ile diğer unsurların (ticaret, sanayi ve ziraat odaları, ticaret birlikleri, sendikalar, hükümet dışı kuruluşlar, okul ve üniversiteler, vb.) yeteneklerinin oluşturulması ve iyileştirilmesine yardımcı olacak planlar. İlgili eğitim kursları ve projenin hazırlanması ve usule ilişkin konularla ilgili bilgilerin temin edilmesi, uzaktan öğrenim materyallerinin hazırlanması, karşılıklı ziyaretlerle know-how ve deneyim alışverişinin desteklenmesi.
· Planlama ve kalkınma çalışmaları: Ortak planlama, ortak araştırma programlarının çerçevesinin belirlenmesi, NUTS III bölgelerinde, kalkınma önceliklerini müştereken belirlemek amacıyla bölgesel kalkınmaya yönelik ortak projelerin hazırlanmasına ilişkin ön koşulları oluşturan projeler. Proje uygulamaları ve fizibilite çalışmalarının geliştirilmesi de bu alana dahil edilmektedir.
Programa uygun olmayan faaliyet türleri :
· Küçük ölçekli alt yapılar ( Projenin yürütülebilmesi için şart olan ve nedeni iyi açıklanmış olan küçük alt yapı faaliyetleri kabul edilebilmektedir.)
· Atölye çalışmaları, seminerler, konferanslar, kongrelere katılım için bireysel sponsorluklar;
· Çalışma veya eğitim kursları için bireysel burslar;
· Gerçek sınır ötesi etkiye sahip olmayan faaliyetler
İŞLEYİŞ SÜRECİ
1- Resmi Teklif Çağrısı ile 60 gün içinde Projeler Merkezi İhale Birimine elden veya posta ile teslim edilir.
2- Merkezi ihale birimi tarafından Açılış Oturumunun tarihi belirlenir. Bu oturumda tüm projeler aynı anda açılır.
3- Projeler ilk önce içeriğine girilmeden şekil olarak değerlendirilir ( gerekli evraklar, kopya sayısı, imzalar vs..)
4- Uygun projeler incelemeden geçirilmek üzere bilirkişilere teslim edilir. Her proje için iki ayrı bilirkişiden görüş alınır. Bilirkişilerin verdiği iki puanın matematiksel ortalaması alınır, barajın üzerindeki puan almış projeler bilirkişilerin görüşleri de eklenerek Değerlendirme Komitesine iletilir.
5- İki ayrı bilirkişi tarafından verilen puanlar arasında büyük farklar bulunuyorsa proje üçüncü bir bilirkişiye verilebilir yada Değerlendirme Komitesi tarafından aynen kabul edilebilir. Bu aşamadan sonra Değerlendirme Komitesi hibe verilecek olan projeleri belirler.
6- Her iki ülke için ayrı ayrı oluşturulan proje listeleri üzerinde Ortak Değerlendirme Komitesi tarafından anlaşmaya varılır ve projeler onay almak üzere AB temsilciliğine sunulur.
7- Projesi kabul edilmiş olan başvuru sahiplerine Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından bilgi verilir ve bu aşamadan sonra taraflarla sözleşme imzalanır.
8- Başvurusu kabul edilmemiş olan adaylara başvurularının kabul edilmediği bildirilir ve gerekçeleri açıklanır.
Nisan Ayı içinde başvuruları başlayacak olan Ortak Küçük Projeler Fonu ile ilgili Taslak Başvuru Formu, Başvuru Rehberi, Bütçe, Mantıksal Çerçeve, 7 Temmuz 2003 Tarihli Avrupa Komisyonu Harcırah Listesi www.edirne.gov.tr adresinde bulunmaktadır. Bu dokumanlar yalnızca taslaktır ancak hazırlık aşamasında başvuru sahiplerine yardımcı olacaktır. |
